ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ವಚನ ಪರಂಪರೆಗೆ… ಇದು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆ..

ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದ ಬಾಚಿ ಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಶರಣೆ ಕಾಳವ್ವೆಯವರ ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪಯಣವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸೋಣ ಬನ್ನಿ…

‘’ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ” ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಬದುಕಿನ ಸತ್ಯವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಶರಣ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ವರ್ಗದವರು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿ, ಜಾತಿ, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಕಾಯಕಗಳಿಂದ ಬಂದ ನೂರಾರು ಶರಣರು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.

ಆ ಮಹಾನ್ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಬಡಿಗ ಕಾಯಕದ ಶರಣರಾದ ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅವರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ಕಾಳವ್ವೆಯವರ ಸ್ಥಾನವೂ ಸ್ಮರಣೀಯ. ಮರವನ್ನು ಕೆತ್ತಿ ರೂಪ ಕೊಡುವ ಕೈಗಳು ಕೇವಲ ಮರಕ್ಕೆ ಆಕಾರ ನೀಡಲಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಕಾಯಕಕ್ಕೆ ವಚನದ ರೂಪ, ತಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಭಕ್ತಿಯ ರೂಪ, ತಮ್ಮ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಶರಣತ್ವದ ರೂಪ ನೀಡಿದವು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನವರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಒಂದು ವಚನಕಾರನನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ; ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮುದಾಯದೊಳಗಿದ್ದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಭವವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಮರಗೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಕೈಗಳು ವಚನ ಕೆತ್ತಿದಾಗ…

ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕಾಲಘಟ್ಟ. ಬಸವಣ್ಣನವರು ರೂಪಿಸಿದ ಅನುಭವ ಮಂಟಪ ಕೇವಲ ಚರ್ಚೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಕಾಯಕಜೀವಿಗಳ ಅನುಭವ, ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಾನುಭವಗಳು ಒಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅಪೂರ್ವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನೂ ಇದ್ದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಯಕಜೀವಿಯೂ ಇದ್ದ. ವಿದ್ಯಾವಂತನೂ ಇದ್ದ, ದುಡಿಯುವ ಕೈಗಳ ಶರಣನೂ ಇದ್ದ. ಮಹಿಳೆಯರೂ ಇದ್ದರು. ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವರು ತಮ್ಮ ಕಾಯಕವನ್ನೇ ಆರಾಧನೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.

ಈ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬಡಿಗತನವನ್ನು ಕಾಯಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಚನಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದರು. ಮರವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಿ, ಕೆತ್ತಿ, ಜೋಡಿಸಿ, ಸುಂದರ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಡಿಗನ ಕೈಗಳು ಸಮಾಜದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಶೀಲ, ಸತ್ಯ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ ರೂಪವನ್ನು ಕೆತ್ತಬೇಕೆಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅವರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

 “ಕಾಯಕ”ವೇ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಹೆಮ್ಮೆ..

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಶರಣ ಚಳವಳಿಯ ಮಹತ್ವದ ಆಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಯಕದ ಗೌರವ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕಾಯಕವೂ ಕೀಳಲ್ಲ. ಕಾಯಕ ಮಾಡುವ ಕೈಗಳು ಪವಿತ್ರ. ದುಡಿಮೆಯ ಮೂಲಕ ಬದುಕುವುದು ಮತ್ತು ಗಳಿಸಿದುದರಲ್ಲಿ ದಾಸೋಹದ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸುವುದು ಶರಣ ಪರಂಪರೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂದೇಶ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜೀವನ ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಡಿಗ ಕಾಯಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶರಣರಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಕಾಯಕದಲ್ಲಿಯೇ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡರು.

ಕಾಯಕದಲ್ಲಿಯೇ ಶಿವನನ್ನು ಕಂಡರು.

ಕಾಯಕದಲ್ಲಿಯೇ ಶರಣತ್ವವನ್ನು ಕಂಡರು. ಇದೇ ಬಸವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ.

ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನದಲ್ಲಿ ಷಡುಸ್ಥಲದ ಪಯಣ

ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೊರೆತಿರುವ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಆಳವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಚನವೊಂದು ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ…

ಆಸೆಯ ಬಿಟ್ಟಡೆ ಭಕ್ತರೆಂಬೆ.

ವೇಷವ ಬಿಟ್ಟಡೆ ಮಾಹೇಶ್ವರರೆಂಬೆ.

ಭವಪಾಶವ ಬಿಟ್ಟಡೆ ಪ್ರಸಾದಿಯೆಂಬೆ.

ಭಾವ ಘಟಿಸಿದಡೆ ಪ್ರಾಣಲಿಂಗಿಯೆಂಬೆ.

ಬಯಕೆ ನಿಂದಡೆ ಶರಣನೆಂಬೆ.

ಅರಿವು ಶೂನ್ಯವಾದಡೆ ಐಕ್ಯನೆಂಬೆ.

ಈ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಶರಣನ ಆಂತರಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಸೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಭಕ್ತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ. ಬಾಹ್ಯ ವೇಷಕ್ಕಿಂತ ಅಂತರಂಗದ ಶುದ್ಧತೆ ಮುಖ್ಯವಾದಾಗ ಮಾಹೇಶ್ವರತ್ವ. ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದಾಗ ಪ್ರಸಾದಿ. ಭಾವದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾನುಭವ ಮೂಡಿದಾಗ ಪ್ರಾಣಲಿಂಗಿ. ಬಯಕೆ ನಿಂತಾಗ ಶರಣತ್ವ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ‘ನಾನು’ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಕರಗಿ ಅರಿವಿನ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದಾಗ ಐಕ್ಯ. ಇದು ಕೇವಲ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನೊಳಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಆತ್ಮಯಾತ್ರೆ.

ವಚನದ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ನೆನಪು

ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಕಿತನಾಮವು ಅವರ ಆರಾಧನಾ ಪರಂಪರೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. “ಬಸವಣ್ಣಪ್ರಿಯ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಟಕ್ಕೆ ಕಾಳಿಕಾವಿಮಲ ರಾಜೇಶ್ವರಲಿಂಗ” ಎಂಬ ಅಂಕಿತವು ಅವರ ವಚನಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುತಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಗತಿ ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾಯಕಜೀವಿಯೊಬ್ಬರು ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಮಾಹಿತಿ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ.

ಕಾಳವ್ವೆ — ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸಹಧರ್ಮಿಣಿ, ಶರಣೆ

ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಅವರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ಕಾಳವ್ವೆಯವರನ್ನು ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕೇವಲ ಬಾಚಿ ಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅನುಭಾವಿ ಶರಣೆ. ಕಾಳವ್ವೆಯವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ವಚನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಚನವೊಂದು..

ಕೈ ತಪ್ಪಿ ಕೆತ್ತಲು ಕಾಲಿಗೆ ಮೂಲ,

ಮಾತು ತಪ್ಪಿ ನುಡಿಯಲು ಬಾಯಿಗೆ ಮೂಲ,

ವ್ರತಹೀನನ ನೆರೆಯಲು ನರಕಕ್ಕೆ ಮೂಲ,

ಕರ್ಮಹರ ಕಾಳೇಶ್ವರಾ.

ಈ ವಚನದಲ್ಲಿ ಕಾಳವ್ವೆ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತು, ನಡೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಶಿಸ್ತಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಾರೆ. ಕೈಯಿಂದ ತಪ್ಪು ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ಮಾತಿನಿಂದ ತಪ್ಪು ನುಡಿಯಬಾರದು. ವ್ರತ ಮತ್ತು ನಡತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಇರಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ನಡೆನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಬೇಕು. ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಸಂದೇಶ.

ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ವಚನಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ ಬಸವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಕಾಳವ್ವೆಯಂತಹ ಶರಣೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಗತಿ. ಬಸವಣ್ಣನವರ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೇವಲ ಭಕ್ತರಾಗಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಅವರು ಚಿಂತಿಸಿದರು. ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಅನುಭವಿಸಿದರು. ವಚನ ಬರೆದರು.

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ನೀಲಾಂಬಿಕೆ, ಗಂಗಾಂಬಿಕೆ, ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕ, ಆಯ್ದಕ್ಕಿ ಲಕ್ಕಮ್ಮ ಮುಂತಾದ ಶರಣೆಯರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಳವ್ವೆಯಂತಹ ಅನೇಕ ಮಹಿಳಾ ಅನುಭಾವಿಗಳೂ ಶರಣ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾದರು. ಇಲ್ಲಿ ಬಸವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮುಖ ನಮಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ದೊಡ್ಡತನವಲ್ಲ; ನಡೆ-ನುಡಿಯಿಂದ ದೊಡ್ಡತನ. ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಅಲ್ಲ; ಕಾಯಕದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಮಹತ್ವ. ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡು ಎಂಬ ಭೇದವಲ್ಲ; ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಅರಿವಿಗೆ ಮೌಲ್ಯ. ಇದೇ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ.

ಅನುಭವ ಮಂಟಪ — ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಶರಣರಿಗೂ ತೆರೆದಿದ್ದ ಸಮಾನತೆಯ ವೇದಿಕೆ

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸಮಾನತೆಯ ಚಿಂತನೆ. ಬಡಿಗ, ಕಮ್ಮಾರ, ಕುಂಬಾರ, ನೇಕಾರ, ಚಮ್ಮಾರ, ಕ್ಷೌರಿಕ, ಕೃಷಿಕ, ವ್ಯಾಪಾರಿ, ರಾಜಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವವರು, ಮಹಿಳೆಯರು—ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಇದರಿಂದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂದೇಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರೂ ಕೇವಲ ವೃತ್ತಿಜೀವಿಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಚಿಂತಕರು, ಅನುಭಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ವಚನಕಾರರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಮರವನ್ನು ಕೆತ್ತುವ ಕಾಯಕದ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಅಂತರಂಗವನ್ನೂ ಕೆತ್ತಿಕೊಂಡ ಶರಣರು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಇದು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮಾಜದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯ.

ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ಕೈಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸೃಷ್ಟಿ ಪರಂಪರೆ — ಶರಣರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ರೂಪವಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುವಿಗೆ ರೂಪ ನೀಡುವುದು, ಮರಕ್ಕೆ ಆಕಾರ ನೀಡುವುದು, ಲೋಹಕ್ಕೆ ವಿನ್ಯಾಸ ನೀಡುವುದು, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೃಜನಶೀಲ ಕಾಯಕಗಳು. ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣರು ಈ ಕಾಯಕದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಶಾಲಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ದೇಹ ದುಡಿಯಲಿ.

ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಲಿ.

ಮಾತು ಸತ್ಯವಾಗಲಿ.

ಕಾಯಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಲಿ.

ಗಳಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ದಾಸೋಹವಾಗಲಿ.

ಜೀವನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಾಗಲಿ. ಹೀಗಾಗಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮರ ಸೃಜನಶೀಲ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕಾಯಕ-ದಾಸೋಹದ ತತ್ತ್ವ ಒಂದಾಗುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜಯಂತಿ — ಕೇವಲ ಜಯಂತಿಯಲ್ಲ, ಪರಂಪರೆಯ ಪುನರ್‌ಸ್ಮರಣೆ

ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜಯಂತಿಯಂದು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮಾಜವು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಪರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನವರಂತಹ ಶರಣರನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕು. ಕಾಳವ್ವೆಯಂತಹ ಶರಣೆಯರ ವಚನಗಳನ್ನು ಮನೆಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕು. ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಸಮಾನತೆಯ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ, “ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಕಾಯಕ ಮಾಡಿದರು” ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆಗಿಂತ, “ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಕಾಯಕವನ್ನು ಆರಾಧನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು” ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ.

ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮಾಜದ ಯುವಜನತೆಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ

ಇಂದಿನ ಯುವಪೀಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬಡಿಗತನವಾಗಲಿ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಆಗಲಿ, ಕಮ್ಮಾರಿಕೆ ಆಗಲಿ, ಬಂಗಾರ-ಬೆಳ್ಳಿ ಕೆಲಸವಾಗಲಿ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವಾಗಲಿ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯವಾಗಲಿ—ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಬದುಕು ಹೇಳುವುದು: ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಯಕ ಸಣ್ಣದಲ್ಲ.

ಕಾಯಕ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯ ಸಣ್ಣವನಲ್ಲ.

ಸಣ್ಣದು-ದೊಡ್ಡದು ಎನ್ನುವುದು ಕಾಯಕದಲ್ಲಲ್ಲ;

ಅದನ್ನು ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಲ್ಲಿ. ಇದೇ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕಾಯಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವ.  ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯೂ ಬಸವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇದೆ

ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಮಾತೊಂದು ಇದೆ. “ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯೂ ಬಸವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೇರುಗಳಿವೆ.” ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಕವಿದೆ. ನಮ್ಮ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯಿದೆ. ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಶರಣರ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿವೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಚನಗಳಿವೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನಂತಹ ವಚನಕಾರರಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ಶರಣ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಳವ್ವೆಯಂತಹ ಮಹಿಳಾ ಅನುಭಾವಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜಯಂತಿಯಂದು ನಾವು ಕೇವಲ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ವಚನ ಪರಂಪರೆಗೆ ಬಂದ ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪಯಣವನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸೋಣ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು..

ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮರಕ್ಕೆ ರೂಪ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಿಗೆ ರೂಪ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಕಾಳವ್ವೆಯವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆ-ನುಡಿಗೆ ಶುದ್ಧತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕಾಯಕಜೀವಿಗಳ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಬಸವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವ ಅಡಗಿದೆ. ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಶಿಲ್ಪಿ.

ಬಸವಣ್ಣನು ಸಮಾಜದ ಶಿಲ್ಪಿ.

ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣನು ಕಾಯಕದ ಶಿಲ್ಪಿ.

ಕಾಳವ್ವೆ ಅಂತರಂಗದ ಶುದ್ಧತೆಯ ಶರಣೆ. ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅರಿಯುವುದು. ಅದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು.

ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜಯಂತಿಯಂದು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಈ ಸಂದೇಶ ಮೊಳಗಲಿ:

 “ಕಾಯಕ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆ, ವಚನ ನಮ್ಮ ಬೆಳಕು, ಬಸವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ದಾರಿ.”

ಬಾಚಿಕಾಯಕದ ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಶರಣೆ ಕಾಳವ್ವೆಯವರ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯಕನಿಷ್ಠೆ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಿ. ಶರಣು ಶರಣಾರ್ಥಿಗಳು.