ಕೊಡಗು ಅಳುತ್ತಿದೆ… ನಾವು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಯುವಕರ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲವೇ?

ಕೊಡಗು ಎಂದ ಕೂಡಲೇ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುವುದು ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಂಜಿನ ಮುಸುಕು, ಕಾಫಿ ತೋಟದ ಘಮ, ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ತಾಯಿಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ತಲಕಾವೇರಿ. ಆದರೆ ಇಂದು ನಾನು ಆ ಸುಂದರ ಕೊಡಗಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಂದು ನಾನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಮೌನವಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೊಡಗಿನ ಬಗ್ಗೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಗೆ ಕಾಣದ, ಸೆಲ್ಫಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗದ, ನಿಜವಾದ ಕೊಡಗಿನ ಬಗ್ಗೆ….

ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕುಸಿಯುತ್ತಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕುಗಳೂ..

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆಗಾಲ ಬಂದರೆ ಕೊಡಗಿನ ಜನರ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ನಡುಕ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಮಳೆ ಎಂದರೆ ಸಂಭ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಮಳೆ ಎಂದರೆ ಭಯ. ಎಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆಯೋ, ಯಾರ ಮನೆ ಮಣ್ಣಿನಡಿ ಹೂತು ಹೋಗುತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬ ಆತಂಕ. 2018ರ ಮಹಾ ದುರಂತವನ್ನು ಯಾರೂ ಮರೆತಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಗಳೇ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಹೋದವು.

ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಅದು ಕೊನೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಭೂಕುಸಿತ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ.

ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪವಲ್ಲ, ಇದು ನಾವೇ ತಂದುಕೊಂಡ ವಿಪತ್ತು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡು ಇತ್ತೋ ಅಲ್ಲಿ ಭೂಕುಸಿತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಬೋಳಿಸಲಾಯಿತೋ ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಕುಸಿಯಿತು. ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?

 ಮರಗಳ ಮಾರಣಹೋಮಕ್ಕಿಲ್ಲ ಕಡಿವಾಣ..

ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯಲಾಯಿತು. ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ! ಒಂದೊಂದು ಮರವೂ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊತ್ತ ಜೀವ. ಆ ಮರದ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತಲೆಮಾರುಗಳು ಬೆಳೆದವೋ, ಎಷ್ಟು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿದವೋ. ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಗರಗಸದ ಸದ್ದಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಹೆದ್ದಾರಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ರೆಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ, ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ಹಾವಳಿ, ಮರಗಳ್ಳರ ದಂಧೆ… ಹೀಗೆ ಕೊಡಗಿನ ಹಸಿರು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕರಗುತ್ತಿದೆ.

ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಹುಟ್ಟುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ. ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ, ಪುದುಚೇರಿ ಈ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಈ ಕಾಡುಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರ ಬಿದ್ದರೆ ಅದರ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ, ಚೆನ್ನೈನ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಸದ್ದನ್ನು ಕೇಳುವ ಕಿವಿಗಳು ನಮಗಿವೆಯೇ?

ರಸ್ತೆಗಳೆಂಬ ಗಾಯಗಳು.. ಸಂಚಾರವೆಂಬ ಸರ್ಕಸ್

ಕೊಡಗಿನ ರಸ್ತೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ನೋಡಿದರೆ ಕರುಳು ಚುರುಕ್ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಕುಸಿದು ಹಳ್ಳಿಗಳು ದ್ವೀಪಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಗುಂಡಿ ಬಿದ್ದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದೇ ಒಂದು ಸಾಹಸ. ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಗಾರರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಪರದಾಡಬೇಕು. ಒಂದು ಕಡೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳ ಘೋಷಣೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಸ್ಥಳೀಯರ ಹಳ್ಳಿ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಲೋಡ್ ಜಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಗದ ದುಸ್ಥಿತಿ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ವಿಪರ್ಯಾಸ ಬೇಕೇ?

ವಿಪರ್ಯಾಸ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮರಗಳಿಗೆ ಕೊಡಲಿ ಹಾಕುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಅಂದರೆ ರಸ್ತೆ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಬೆಟ್ಟ ಕಡಿಯುತ್ತೇವೆ, ಬೆಟ್ಟ ಕಡಿದದ್ದಕ್ಕೆ ಭೂಕುಸಿತವಾಗಿ ಅದೇ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷವರ್ತುಲದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ದಾರಿ ಯಾವಾಗ ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ?

ಯುವಕರ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲವೇ?

ಕೊಡಗಿನ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ಮೌನದ ಕಥೆಯಿದೆ. ಓದಿದ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳೂರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಊರಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರು ವಯಸ್ಸಾದ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮಾತ್ರ. ಏಕೆಂದರೆ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಇಲ್ಲ. ಕಾಫಿ ತೋಟದ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟರೆ, ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಿಲ್ಲ, ಐಟಿ ಕಂಪನಿಯಿಲ್ಲ, ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲ.

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಲವತ್ತು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೊಡಗಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಹಣ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಹಣದ ಬಹುಪಾಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರ ಕೈ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಹೊರಗಿನವರು, ಲಾಭವೂ ಹೊರಗೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೊಡಗಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಮಗ ಮಾತ್ರ ತನ್ನದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪರಕೀಯನಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಊರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಯುವಕನಿಗೆ ಆ ಊರೇ ಅನ್ನ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು?

ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿರುವ ಮಾದಕ ಜಾಲ

ಇದನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ನನ್ನ ಕೈ ನಡುಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೇ ಕೊಡಗಿಗೆ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಜಾಲವೂ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ಮರೆಯಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಟಿಗಳ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಗಾಂಜಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪೂರೈಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ ಖಾಲಿ ಕುಳಿತ ಯುವಕರೇ ಈ ಜಾಲದ ಮೊದಲ ಬಲಿಪಶುಗಳು. ಸುಲಭದ ಹಣದ ಆಸೆ ತೋರಿಸಿ ಅವರನ್ನೇ ಸಾಗಣೆದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ವ್ಯಸನ ಇವೆರಡೂ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರಂತೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಕೈಗೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ಯುವಕನ ಮನಸ್ಸು ಖಾಲಿ ಮನೆಯಿದ್ದಂತೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಬಂದು ವಾಸ ಮಾಡಬಹುದು. ಒಮ್ಮೆ ವ್ಯಸನ ಆ ಮನೆ ಹೊಕ್ಕರೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದ ನೆಮ್ಮದಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಯೋಧರನ್ನು, ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರರನ್ನು, ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಾರ್ಯಪ್ಪನವರಂತಹ ವೀರರನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಾಡು ಇಂದು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಈ ವಿಷದ ಜಾಲದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಹೋರಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದು ಎಂತಹ ದುರಂತ!

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವರವೋ ಶಾಪವೋ?

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದ, ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಖಂಡಿತ ಶಾಪ. ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೇರಿಯ ರಸ್ತೆಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಸ ಜಲಪಾತಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿ ರಾಶಿ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಮೀರಿ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಹಳ್ಳ ಕೊಳ್ಳಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೇವರ ಕಾಡುಗಳೆಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪವಿತ್ರ ವನಗಳು ಒತ್ತುವರಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕೊಡಗು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಕು, ಆದರೆ ಕೊಡಗಿನ ಒಳಿತು ಯಾರಿಗೂ ಬೇಡವಾಗಿದೆ.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಎದೆಯಾಳದ ಮಾತು…

ನಾನು ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಕೋಪದಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ನೋವಿನಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕೊಡಗು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಕಾವೇರಿಯ ತೊಟ್ಟಿಲು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಿರೀಟ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಜೀವನಾಡಿ. ಇಂದು ಆ ತೊಟ್ಟಿಲೇ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಇನ್ನೂ ಸಮಯ ಮಿಂಚಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ವರದಿಗಳನ್ನು ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಎಸೆಯದೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರಿಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬೇಕು. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಿತಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಮಾದಕ ಜಾಲದ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ಕ್ರಮ ಆಗಬೇಕು. ರಸ್ತೆಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಮರ ಕಡಿಯುವ ಮುನ್ನ ನೂರು ಬಾರಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕು.

ನಾವು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಆ ಸಾಲವನ್ನು ಬಡ್ಡಿ ಸಮೇತ ತೀರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮೇಲಿದೆ. ಕೊಡಗು ಇಂದು ಅಳುತ್ತಿದೆ. ಆ ಅಳುವನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡು ಕೈ ಹಿಡಿಯುವವರು ನಾವಾಗೋಣ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಉತ್ತರವಿರುವುದಿಲ್ಲ: “ಅಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದ ಕೊಡಗನ್ನು ನೀವು ಯಾಕೆ ಉಳಿಸಲಿಲ್ಲ?”